W 2024 roku Unia Europejska wprowadza AI Act – pierwsze na świecie kompleksowe prawo regulujące sztuczną inteligencję. Dla polskich użytkowników internetu oraz firm oznacza to konkretne zmiany w sposobie tworzenia, wdrażania i korzystania z narzędzi opartych na AI.

Co reguluje AI Act?

AI Act wprowadza system klasyfikacji systemów sztucznej inteligencji według poziomu ryzyka. Narzędzia o minimalnym ryzyku pozostaną praktycznie bez ograniczeń, natomiast systemy wysokiego ryzyka będą podlegać ścisłym wymogom.

Zakazane praktyki

Niektóre zastosowania AI zostaną całkowicie zakazane na terenie UE. Należą do nich między innymi systemy scoringu społecznego, rozpoznawanie emocji w miejscach pracy oraz edukacji, a także niektóre formy biometrycznej identyfikacji w czasie rzeczywistym.

Obowiązki dla firm i deweloperów

Przedsiębiorstwa wdrażające systemy AI wysokiego ryzyka muszą zapewnić przejrzystość działania algorytmów, prowadzić dokumentację techniczną oraz umożliwić nadzór człowieka. Naruszenie przepisów grozi karami finansowymi sięgającymi 35 milionów euro lub 7% globalnego obrotu.

  • Obowiązek informowania użytkowników o interakcji z AI
  • Wymóg oceny wpływu na prawa podstawowe
  • Zapewnienie mechanizmów zgłaszania błędów
  • Regularne audyty i aktualizacje modeli

Zmiany dla użytkowników internetu

Polscy internauci zyskają nowe uprawnienia. Będą mogli żądać wyjaśnień, gdy decyzja podjęta przez algorytm wpływa na ich prawa. Platformy internetowe będą musiały oznaczać treści wygenerowane przez AI, co ułatwi walkę z dezinformacją.

Praktyczne konsekwencje

W praktyce oznacza to, że chatboty, generatory obrazów i systemy rekomendacji będą musiały spełniać wyższe standardy przejrzystości. Użytkownicy zyskają też łatwiejszy dostęp do mechanizmów odwoławczych.

Jak przygotować się na AI Act?

Firmy powinny już teraz przeprowadzić inwentaryzację używanych systemów AI i ocenić ich poziom ryzyka. Warto wdrożyć wewnętrzne procedury zgodności oraz szkolić pracowników. Użytkownicy indywidualni mogą natomiast zwracać uwagę na nowe oznaczenia treści generowanych przez AI.

AI Act wejdzie w życie stopniowo w ciągu najbliższych dwóch lat. Polska administracja pracuje nad krajowymi przepisami wykonawczymi, które doprecyzują mechanizmy nadzoru.